Categorieën
Achter het nieuws

Papyrustekst ontmaskert valsspelers tijdens antieke worstelspelen

Onderzoekers hebben in Egypte een papyrusfragment gevonden waarin een worstelaar akkoord gaat om voor een bedrag van 3.800 drachmen opzettelijk de wedstrijd te verliezen. Het contract is zelfs zo opgesteld dat wanneer een scheidsrechter lucht van de deal krijgt, de worstelaar een strafpremie van drie zilvertalenten (dat veel meer waard was dan het eerder genoemde bedrag) moest betalen. De wedstrijd vond plaats tijdens een reeks belangrijke regionale spelen ‘de Grote Antinoeade’ in Antionopis, een Hellenistische stad in Egypte.

Lees meer…

Voor meer informatie over ‘The Oxyrhynchus Papyri research’ klikt u hier.

Categorieën
Achter het nieuws

De geschiedenis van de OS: de mythe van Pelops

De Olympische Spelen werden nieuw leven in geblazen door de Fransman Pierre de Coubertin. De oorsprong van de antieke Olympische Spelen is echter onbekend. Er zijn verschillende mythen die de oorsprong van het grootste sportevenement op aarde moeten verklaren. De meest bekende (en misschien wel meest waarschijnlijke) mythe over het ontstaan van de Olympische Spelen is de mythe van Pelops.

De mythe van Pelops begint bij zijn vader Tantalus. Tantalus was de zoon van de oppergod Zeus. Als koning van Lydië had hij veel macht en bezat hij veel rijkdommen. Hij was niet alleen in grote eer bij de mensen op aarde, maar ook bij de goden die de Olympus bewonen. Daarom mocht Tantalus deelnemen aan de maaltijden tussen de Olympische goden, op voorwaarde dat hij niemand iets zou vertellen over de gesprekken die tijdens deze maaltijden werden gevoerd. Deze eer werd Tantalus echter al snel te veel en hij verried de goddelijke geheimen aan de mensen op aarde, bij wie hij indruk wilde maken. Ook stal hij ambrozijn en nectar, de heilige spijzen en dranken, en nam ze mee naar de menselijke wereld. Zijn hoogmoed bereikte een hoogtepunt toen hij alle goden bij hem in zijn paleis uitnodigde en wilde testen of de goden werkelijk alwetend waren. Hij doodde zijn zoon Pelops en zette hem voor aan de goden. Alle goden hadden direct in de gaten wat hen werd voorgezet, behalve Demeter. Voor de maaltijd was  namelijk haar dochter Persephone ontvoerd naar de onderwereld door Hades. Verscheurd door verdriet at zij een stuk van zijn schouder. De overige goden waren woest en direct herstelden zij het lichaam van Pelops en de opgegeten schouder werd vervangen door een ivoren exemplaar.

De goden straften Tantalus met een verschrikkelijk straf. Hij werd in het midden van een vijver gezet waarvan het water kwam tot aan zijn kin. Telkens als hij naar voren boog om te drinken lieten de goden het water verdwijnen en wanneer hij wilde eten van de takken met vruchten die boven zijn hoofd hingen ontnam de wind hem een kans ze te pakken. Behalve een ontzettende honger en dorst hing er ook nog een gigantisch rotsblok boven zijn hoofd, die hem dreigde te doden. Tantalus’ zoon Pelops mocht mee naar de Olympos waar Poseidon hem leerde wagenrennen. Zeus was echter nog steeds kwaad op Tantalus en hij ontbood Pelops terug te keren naar de aarde.

Terug op aarde volgde hij zijn vader op als koning van Lydië. Op volwassen leeftijd ontmoette hij prinses Hippodameia. Haar vader koning Oenomaus van Pisa had een onheilspellende voorspelling gekregen. De toekomstige schoonzoon van zijn dochter Hippodameia zou namelijk zijn dood worden. Hij besloot daarom iedereen die naar de hand van Hippodameia dong uit te dagen voor een wagenrenwedstrijd. Twaalf mannen waren Pelops al voor gegaan en allen hadden van Oenomaus verloren. Omdat al twaalf mannen verloren hadden was hij bevreesd dat hij ook zou verliezen, en daarom niet zou kunnen trouwen met Hippodameia, bedacht hij een list.

Pelops overtuigde de wagenmenner van Oinomaus, Myrtilus, de zoon van Hermes, om de bronzen lunsen, waarmee de wielen werden bevestigd aan de wagen, te vervangen door lunzen van wax. In ruil hiervoor beloofde Pelops aan Myrtilus de helft van het koninkrijk van Oinomaus. Ondanks de lunzen van wax duurde de wedstrijd een lange tijd. Op een bepaald moment kreeg Oinomaus de mogelijkheid om Pelops te doden. Echter, precies op dat moment begaven de lunsen van Oinomaus het. De koning van Pisa werd vervolgens doodtrapt door zijn eigen paarden en Pelops had de wagenrenwedstrijd, en dus ook de hand van Hippodameia, gewonnen. Ter ere van deze overwinning zou volgens de overlevering Pelops de Olympische Spelen in leven hebben geroepen.

 

Categorieën
Achter het nieuws

Vals spelen bij de Olympische Spelen

Op woensdag 25 juli kwam het nieuws naar buiten dat de IAAF negen athleten in de aanloop van de Olympische Spelen worden geschorst. Zij waren betrapt op het gebruik van doping. De afgelopen jaren lijken er steeds meer van dit soort berichten in de kranten te komen. Een biologisch bloedpaspoort, dreigementen voor jaren lange straffen of andere maatregelen lijken geen effect te hebben. Vals spelen lijkt wel bij de Olympische Spelen te horen.

Bij de antieke Olympische Spelen probeerden ze vals spelen tegen te gaan door alle deelnemers te verplichtten de Olympische Eed af te leggen. Op de eerste dag van de Olympische Spelen legden alle athleten, maar ook iedereen die bij de training en wedstrijden een rol speelden deze eed af. Zij zworen allemaal dat ze minstens tien maanden hadden getraind en de regels in acht te zullen nemen en de scheidsrechters en organisatoren  te gehoorzamen die moesten zorgen dat alles volgens deze regels verliep. Omdat de Olympische Spelen ook een groot religieus karakter hadden, ze werden immers georganiseerd ter ere van de oppergod Zeus, werd de eed afgelegd bij de tempel van Zeus. Werden de regels toch overtreden dan kwam men er niet zoals bij de moderne Olympische Spelen van af met een schorsing of boete. Het overtreden van de regels werd gezien als een belediging naar Zeus en heiligschennis en daarom zeer streng bestraft. Valsspelers werden bestraft met lijfstraffen, die als zeer vernederend werden ervaren omdat  deze straffen normaal alleen werden gegeven aan ongehoorzame slaven.

Ondanks het vooruitzicht op deze vernederende straf bleven er toch atleten die zich lieten verleiden tot bedriegen van de wedstrijden. Pausanias schreef in zijn vijfde boek dat de Thessaliër Eupolos als eerste de regels van de Olympische Spelen overtrad door zijn tegenstanders bij de boxwedstrijden om te kopen. Hij werd echter betrapt door de scheidsrechters en zowel Eupolos als degene die hij had omgekocht werden bestraft met lijfstraffen en moesten tevens een forse boete betalen. Van dit geld werden de eerste zes van de uiteindelijk zestien bronzen beelden gemaakt. Deze beelden werden zanes genoemd.

En er zijn nog meer voorbeelden van valsspelende atleten. Zo kocht de tiran van Syracuse Dionysos de Olympische titel bij het boxen in 384 voor Christus door de winnaar om te kopen. De winnaar Dicon was afkomstig uit de Kaulonia, maar vertelde na het binnenhalen van de overwinning dat hij uit Syracuse kwam. Deze keer konden de scheidsrechters niemand een straf opleggen, omdat niet iedereen het er mee eens was dat er was vals gespeeld. Dionysos van Syracuse had namelijk net het gebied van Kaulonia veroverd. Dezelfde truc werd bij de volgende Olympische Spelen weer uitgehaald. De Kretenzer Sotades had in hetzelfde jaar als Dicon een overwinning weten te behalen. Een jaar later lukte hem dat opnieuw maar toen gaf hij ineens aan dat Ephesos zijn stad was. De Kretenzers waren zo woedend op Sotades dat hij verbannen werd van Kreta.

Vals spelen bij de Olympische Spelen is dus niet iets van alleen deze tijd. Al zul je nu niet heel snel lezen dat een land een sporter omkoopt om een andere nationaliteit aan te nemen.